Spektroskopiya va Infraqizil spektroskopiya
Spektroskopiya — fizika ning bo‘limi bo‘lib, atomlar va molekulalardagi energetik sathlar orasidagi o‘tishlar, shuning...
Nazariy
📅 Kimyo va ilm-fan portali
Kimyo haqida blog
Toifa: Nazariy
162 ta maqola
Nazariy
Yadro reaksiyasi va Termoyadro reaksiyasi
Yadroviy reaksiya — bu atom yadrosining boshqa yadro yoki elementar zarracha bilan o‘zaro ta’siri ja...
Birikmalar, Nazariy
Alyuminiy oksidi (Al2O3) nima?
Al 2 O 3 — kimyoviy nomi alyuminiy oksidi bo‘lgan anorganik kimyoviy birikma. U alfa-alyumina, alyumina, alundum yoki aloksid deb ...
kimyo, Nazariy
Havo ifloslanishi nima
Atrof-muhitga tabiiy yoki sun’iy yo‘l bilan zararli ifloslantiruvchi moddalar kirib kelishi natijasida yuzaga keladigan o‘zgarish ...
kimyo, Nazariy
Qishloq xo‘jaligi kimyosi haqida
Qishloq xo‘jaligi kimyosi bugungi dehqonchilikda hosil sifati, tuproq unumdorligi va o‘simlik salomatligini tushunish uchun juda m...
Birikmalar, Nazariy
Plastmassalar haqida
Plastmassalar nima? Plastmassalar — juda keng va tobora ortib borayotgan qo‘llanish sohalarida ishlatiladigan sintetik yoki yarim ...
Nazariy
Adsorbsiya va absorbsiya o‘rtasidagi farq
Adsorbsiya va absorbsiya Adsorbsiyada molekulalari sirtga adsorbsiyalanadigan modda adsorbat deb ataladi. Jarayon sodir bo‘ladigan...
Nazariy
Adgeziya va kogeziya o‘rtasidagi farqlar
Kundalik hayotimizda kuzatiladigan turli hodisalarni tushuntirib beradigan ko‘plab fizik jarayonlar mavjud. Ba’zan biz bu kichik h...
kimyo, Nazariy
Qo‘shilish reaksiyasi haqida
Qo‘shilish reaksiyasi nima? Organik kimyoda eng oddiy ta’rif bilan aytganda, qo‘shilish reaksiyasi — ikki yoki undan ortiq reagent...
Nazariy
Katalizator nima
Kataliz — katalizator deb ataladigan moddalarni qo‘shish orqali kimyoviy reaksiyalar tezligini oshirish jarayonidir. Katalizator r...
Nazariy
Kislota sinovi nima
Kislota sinovi — kislotalardan foydalanib, tog‘ jinslari va mineral namunalarida mavjud moddaning sifatini aniqlashga xizmat qilad...
Nazariy
Kislota kuchi haqida
Siz kislotalar atamasi bilan allaqachon tanishsiz. Siz kislotalarning fizik va kimyoviy xossalari haqida o‘rgangansiz. Ularning ay...
Nazariy
Kislotali yomg‘ir haqida
Kislotali yomg‘ir nima? Kislotali yomg‘ir (acid rain) — nomidan ham ko‘rinib turibdiki, eng sodda qilib aytganda, kislota tarkibli...
Nazariy
Kislota–asos titrlash haqida
Kislota–asos titrlash (titration) — kislota yoki asosning konsentratsiyasini aniqlash uchun qo‘llaniladigan miqdoriy (kvantitativ)...
Birikmalar, kimyo, Nazariy
Aseton nima
Aseton — juda tez yonuvchan organik birikma. Ushbu organik erituvchi (organic solvent) ning kimyoviy formulasi C 3 H 6 O. U propan...
Birikmalar, kimyo, Nazariy
Kislota angidridi (Acid Anhydride) nima?
Kislota angidridi — suvda kislotali eritma hosil qila oladigan molekuladir. Bunga chuqur kirishishdan oldin, keling, ayrim asosiy ...
Nazariy
Kislota va asos farqi
Kimyo (Chemistry) fanini o‘rganish jarayonida, albatta, ayniqsa kislotalar va asoslar kabi so‘zlarga duch kelasiz. Kislota nima? K...
Birikmalar, Nazariy
Kislorodli organik birikmalar
Kislorodli organik birikmalar organik kimyo sohasida muhim o‘rin tutadi. Bu birikmalar molekulasida uglerod va vodoroddan tashqari...
Nazariy, Organik kimyo
Neft: Kimyoviy Tarkibi, Ishlab Chiqarilishi va Global Iqtisodiyoti
Neft (lotincha: petroleum , yunoncha: petra — tosh va oleum — yog‘) — tabiiy yoqilg‘i resursi bo‘lib, yer qobig‘ida organik moddal...
Nazariy, Organik kimyo
Insektitsidlar: turlari, foydalanish sohalari va atrof-muhitga ta'siri
Pestitsidlar qishloq xo'jaligida va kundalik hayotda keng qo'llaniladigan kimyoviy moddalardir. O‘simliklarni zararli hasharotlard...
kimyo, Nazariy
Kimyo va kelajak: innovatsiyalar va barqarorlik uchun qo‘llanma
Kimyo nafaqat moddalar va ularning o'zaro ta'siri haqidagi fan. Bu texnologiya, tibbiyot, oziq-ovqat sanoati va hatto ekologik bar...
Birikmalar, kimyo, Nazariy
Vodorod peroksid haqida
Tarkibida (-O-O-) - peroksid gruppasi bo'lgan moddalar peroksidlar deyiladi. Ularda kislorod atomlari ikki valentli bo'lsalar-da, ...
Nazariy
Kimyo va hissiyotlar
Kimyo – bu faqatgina moddalar va ularning o'zaro ta'sirlari to'g'risidagi fan emas. Uning ta'siri koinotimizning barcha qoidalari ...
kimyo, Nazariy
Alkali Metallar: Noyob va Faol Elementlar
Alkali metallar kimyoviy elementlarning eng faol guruhi hisoblanadi. Ushbu guruhga kiradigan elementlar davriy jadvalning birinchi...
kimyo, Nazariy
Kundalik hayotdagi kimyoviy reaksiyalar
Kimyoviy reaksiyalar har qanday joyda kuzatiladi va hayotimizning ajralmas qismi bo'lib hisoblanadi. Aslida, kundalik hayotimiz ki...
Analitik kimyo, kimyo, Nazariy
Atrof-muhit kimyosi haqida
Atrof-muhit kimyosi tabiiy va sun'iy muhitlardagi kimyoviy jarayonlarni o'rganadigan fan sohasidir. Bu sohada atmosfera , gidrosfe...
kimyo, Nazariy
Qaytar va qaytmas reaktsiyalar tushunchasi
Kimyoviy reaktsiyalar dunyosi o'zining xilma-xilligi va murakkabligi bilan hayratda qoldiradi. Ko'p sodir bo'ladigan jarayonlar or...
Nazariy
Zanjir reaktsiyalari haqida tushuncha
Kimyoni chuqurroq o'rganganimizda, molekulyar dunyoning murakkabligini tushunish uchun turli reaktsiya mexanizmlarini o'rganamiz. ...
kimyo, Nazariy
Ingibitorlar: Biologik jarayonlarda regulyatorlar
Biologik tizimlardagi turli jarayonlarni tartibga solish va nazorat qilish uchun bir qator molekulyar mexanizmlar mavjud. Ushbu me...
kimyo, Nazariy
Katalizator va biokatalizatorlar haqida tushuncha
Katalizatorlar kimyoviy reaksiyalarda tezlatuvchi vazifasini bajaradigan moddalardir. Ushbu muhim komponentlar reaktsiya tezligini...
Nazariy
Geterogen sistema: Kimyo va fizika sohasidan ko'rinish
Kimyo va fizika kabi tabiiy fanlar olamida turli hodisa va jarayonlarni tushunishda geterogen sistemalar muhim rol o‘ynaydi. Geter...
Nazariy
Gomogen sistema: kimyo va fizikaning asosiy tamoyillari
Kimyo va fizika olamida moddalar va materiallarning xossalari va harakatlarini aniqlashda “gomogen sistema” tushunchasi asosiy rol...
kimyo, Nazariy
Kimyoviy potentsial energiya haqida
Kimyoviy potentsial energiya - bu moddaning atomlari va molekulalari orasidagi kimyoviy bog'lanishlar bilan bog'liq bo'lgan energi...
Nazariy
Amalgama haqida malumot
Amalgam a - simobni boshqa metallar bilan aralashtirish natijasida hosil bo'lgan qotishma. Umuman olganda, amalgama simob va kumus...
Analitik kimyo, Nazariy
Taxminiy sinashlar haqida tushuncha
Analiz vaqtida analiz obyektiga turli reaktivlarni qo'shish natijasida uning tarkibi o'zgarishi mumkin. Shuning uchun, eng avvalo,...
Nazariy
Eng kuchli kislotalar haqida
Kuchli kislotalar odatda suvli eritmalarda toʻliq ionlanadi, yaʼni eritmadagi kislota molekulalari toʻliq dissotsiatsiyalanadi va ...
Nazariy
Dunyodagi eng qimmat metall va ishlatish sohalari
Kumush Kumush insoniyatga qadim zamonlardan beri ma'lum bo'lib, unga ko'pincha sehrli xususiyatlar, kasalliklardan davolovchi, din...
Analitik kimyo, Nazariy
Analitik kimyo usullari haqida
Analitik kimyoning barcha mavjud usullarini tekshiriladigan xossalar, qayd qilinadigan kattalik yoki analitik belgilarning turlari...
Nazariy
Energiya turlari va ularning xususiyatlari
Energiya turlari va ularning xususiyatlari foydalanishlari mumkin. Energiyaning har xil turlari mavjud. Har qanday energiya yo'qol...
Nazariy
Atom va molekulalar orasidagi farqlar nima?
Atomlar ham, molekulalar ham moddaning asosiy birliklaridir. Atomlar materiyaning eng kichik qurilish bloklari, molekulalar esa bi...
Nazariy, Organik kimyo
Organik birikma tarkibidagi uglerod atomining oksidlanish darajasi
Organik birikma tarkibidagi uglerod atomining oksidlanish darajasi Organik birikma tarkibidagi uglerod atomining oksidlanish daraj...
Nazariy, Organik kimyo
Erituvchilar — organik erituvchilar
Erituvchilar Erituvchilar individual kimyoviy birikmalar yoki ularning aralashmasi boʻlib, turli moddalarni eritish xususiyatiga e...
Nazariy, Organik kimyo
Alkanlarning fizikaviy xossalari
Alkanlarning fizikaviy xossalari Moddalarning fizik xossalari ham ularning tarkibi va tuzilishiga bogʻliq. Alkanlarning dastlabki ...
Nazariy, Organik kimyo
Alkanlarning fizik va kimyoviy xossalari
Fizik xususiyatlar Erish va qaynash temperaturalari asosiy uglerod zanjirining molekulyar og'irligi va uzunligi ortishi bilan orta...
Nazariy, Organik kimyo
Organik birikmalar nomenklaturasi - IUPAC
IUPAC nomenklaturasi nima? IUPAC organik birikmalar nomenklaturasi Xalqaro nazariy va amaliy kimyo ittifoqining tavsiyasiga binoan...
Nazariy, Organik kimyo
Funksional guruhlar haqida
Organik kimyo sohasidagi funksional guruhlar - bu ma'lum molekulalarga biriktirilgan atomlar yoki atomlar guruhlari o'rnini bosuvc...
Nazariy, Organik kimyo
Organik erituvchilar haqida
Organik erituvchilar nima? Organik erituvchilar har bir kishi kundalik faoliyatining aksariyat qismida dezinfektsiyalashdan tortib...
Nazariy, Organik kimyo
Organik reaksiyalar turlari
Organik reaktsiyalar - bu organik birikmala r (tarkibida uglerod bo'lgan kimyoviy birikmalar) tomonidan sodir bo'ladigan kimyoviy ...
Nazariy, Organik kimyo
Izomeriya va ularning turlari
Izomeriya nima? Izomeriya - bu bir nechta birikmalar bir xil kimyoviy formulaga ega, ammo kimyoviy tuzilishlari har xil bo'lgan ho...
Nazariy, Organik kimyo
Markovnikov qoidasi haqida tushuncha
Markovnikov qoidasi ba'zi kimyoviy qo'shilish reaktsiyalarining natijasini tasvirlash uchun ishlatilishi mumkin. Rus kimyogari Vla...
Nazariy, Organik kimyo
Sis va Trans izomerlari o'rtasidagi farq
Sis va Trans izomerlar nima Kimyoda izomerlarni o'rganayotganimizda biz har xil turdagi izomerlarni uchratamiz. Ular asosan ikki g...
Nazariy, Organik kimyo
Elektrofil va nukleofil o'rtasidagi farq
Elektrofil va nukleofil o'rtasidagi farq Elektrofil va nukleofil yangi kimyoviy bog'lanish hosil qilish uchun elektronlarni ...
Nazariy, Organik kimyo
Organik moddalarni tozalash usullari
Organik moddalarni ajratish va tozalash usullari Organik moddalar bilan insoniyat qadimdan bevosita aloqada bo‘lib kelganligi tufa...
Nazariy, Organik kimyo
Organik birikmalar - Organik birikmalarning tasnifi
Organik birikmalar nima? Molekulasida uglerod bo'lgan qattiq, suyuq yoki gazsimon birikmalar organik birikmalar deb ataladi. Ko'p ...
Nazariy, Organik kimyo
Organik kimyo haqida malumot
Organik kimyo nima? Organik kimyo - organik birikmalarni (kovalent bog'langan uglerod atomlarini o'z ichiga olgan biri...
Nazariy
pH va eritmalar haqida tushuncha
Eritmaning pH ("vodorod potentsiali" yoki "vodorod kuchi") haqida gapirganda, biz asosan eritmadagi vodorod ioni kontsentratsiyasi...
Nazariy
pH shkalasi va kislotalilik
pH nima pH shkalasi moddaning kislotalilik yoki asosliligini o'lchash uchun keng qo'llaniladigan o'lchovdir. pH shkalasi bo'y...
Nazariy
IB – mis gruppachasi metallari
Gruppacha metallariga umumiy xarakteristika Bu gruppachada 4–6-davrlarning d -elementlari mis , kumush va oltin joylashgan. Bu ele...
Nazariy
Lantanoid va aktinoidlar haqida
Davriy sistemadagi barcha elementlarning valent pog'onachalarining tuzilishi oʻziga xos xususiyatga ega, ularni quyidagicha gruppa...
Nazariy
IA — ishqoriy metallar gruppachasi
I gruppa metallari Bu elementlar ikkita gruppachalardan IA - ishqoriy va IB - mis gruppachasi metallariga taqsimlanadi. IA gruppac...
Nazariy
Metallarning kimyoviy xossalari
Metallarning kimyoviy xossalari Ko‘pchilik metallarning valent pog‘onasidagi s -elektronlar soni 1 yoki 2 ta bo'llib, ular atom ya...
Nazariy
Koordinatsion birikmalar ahamiyati
Koordinatsion birikmalar ahamiyati Koordinatsion birikmalarning miqdori Sizga tanish bo'lgan organik va anorganik tabiatga ega bo'...
Nazariy
Koordinatsion birikmalarda kimyoviy bog'lanish
Koordinatsion birikmalarda kimyoviy bog'lanish tabiati Koordinatsion birikmalar tadqiqoti rivojlanishi davomida undagi bog'lanish ...
Nazariy
Koordinatsion birikmalarda izomeriya hodisasi
Koordinatsion birikmalarda izomeriya hodisasi Bu xususiyat organik birikmalardagi kabi keng tarqalgan. Izomerlar xossalarining tad...
Nazariy
Koordinatsion birikmalarning nomlanishi
Koordinatsion birikmalar nomenklaturasi Koordinatsion birikmalar nomenklaturasining asosi oddiy moddalarnikiga o‘xshash. Nazariy v...
Nazariy
Koordinatsion birikmalar turlari
Koordinatsion birikmalar turlari Koordinatsion birikmalar turlari kislota, asos, tuz , ba’zilari esa neytral ( noelektrolit ) va b...
Nazariy
Koordinatsion birikmalar haqida
Koordinatsion birikmalar Anorganik kimyo kursida tanishib chiqqan birikmalarning tarkibini stexiometrik qonuniyatlar asosida tushu...
Nazariy
Kimyoviy muvozanat Le Shatelye prinsipi
Kimyoviy muvozanat, uning siljishi Kimyoviy jarayonda hosil bo‘ladigan mahsulotlar konsentratsiyasi ma’lum miqdorga yetganda reaks...
Nazariy
Kataliz va katalizator haqida
Reaksiya tezligining o ‘zgarishi katalitik jihatidan aktiv moddaning miqdori juda oz bo'lganda ham juda katta bo'lishi mumkin. Bun...
Nazariy
Kimyoviy reaksiyalar mexanizmi
Reaksiyaga kirishuvchi moddalar tabiati va reaksiyalarning sodir bo'lish sharoitlariga qarab jarayonda molekulalar, ionlar, atomla...
Nazariy
Reaksiya tezligiga bosimning tasiri
Reaksiya tezligiga bosimning ta’siri Gomogen gaz sistemalarda reaksiya tezligi sistemadagi bosim o‘zganshiga sezilarli bo'ladi. O'...
Nazariy
Reaksiya tezligiga temperaturaning tasiri
Reaksiya tezligiga temperaturaning ta'siri Temperaturaning reaksiya tezligiga katta ta’sir ko‘rsatishi bizga ma’lum bo'lgan ko‘pch...
Nazariy
Reaksiya tezligiga konsentratsiya ta'siri
Reaksiya tezligining konsentratsiyaga bog‘liqligi Moddalar orasida reaksiya sodir bo'lishi uchun ularning zarrachalari o‘zaro to‘q...
Nazariy
Kimyoviy reaksiya tezligi haqida
Kimyoviy reaksiya tezligi nima Kimyoviy jarayonlarning sodir bo'lishi yoki bo‘lmasligi reaksiyada qatnashuvchi moddalaming bir-bir...
Nazariy
Kimyoviy kinetika va muvozanat
Kimyoviy kinetika Kimyo fanining bu qismi kimyoviy jarayonlarning vaqt o‘tishi davomida turli omillar ta’sirida qanday qonuniyatl...
Nazariy
Korroziyaga qarshi kurashish usullari
Metallarni korroziyadan saqlash Korroziya xalq xo‘jaligi uchun juda katta zarar keltiradi, chunki bu jarayon to‘xtovsiz davom etad...
Nazariy
Korroziya jarayoni haqida malumot
Korroziya turlari Metallar yoki ular asosida tayyorlangan qotishmalarning tashqi muhit ta’sirida o‘z-o ‘zidan yemirilish jarayoni ...
Nazariy
Akkumulyatorlar haqida malumot
Akkumulyatorlar Qaytar xususiyatga ega bo‘lgan va ko‘p marta qayta tiklanadigan galvanik elementlarni akkumulatorlar deb ataladi. ...
Nazariy
Elektrolizning amaliy ahamiyati
Elektrolizning amaliy ahamiyati Elektroliz xalq xo‘jaligida va ishlab chiqarish jarayonlarida keng va turli-tuman qo'llanishga ega...
Nazariy
Elektroliz qonunlari – Faradey qonunlari
Elektroliz jarayonida elektrodlarda ajralib chiqqan moddalaming miqdori bilan sarf bolgan elektr toki miqdori orasidagi boglanish ...
Nazariy
Elektroliz jarayoni katod va anod
Elektroliz jarayoni Elektr toki manbayi yordamida olib boriladigan oksidlanish-qaytarilish jarayoni elektr energiyasini kimyoviy e...
Nazariy
Oksidlanish-qaytarilish potensiallar
Oksidlanish-qaytarilish potensiallar Oksidlanish-qaytarilish jarayonini neytral elektrodlar yordamida elektrolitik naycha bilan u...
Nazariy
Galvanik elementlar turlari haqida
Galvanik elementlar Galvanik elementlar oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining kimyoviy energiyasini elektr energiyaga aylantira...
Nazariy
Metallarning kuchlanish qatori
Metallarning kuchlanish qatori jadvali Metallarning kuchlanish qatori standart elektrod potensialini ortib borish tartibidan kelib...
Nazariy
Elektrokimyoviy jarayonlar
Elektrokimyoviy jarayonlar Elektrkimyo fani elektr energiyalar manbayi bo‘la oladigan oksidlanish- qaytarilish jarayonlarini yoki ...
Nazariy
Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining sinflashtirilish
Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining sinflashtirilish Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarini 4 sinfga bo‘linadi: Atomlararo yo...
Nazariy
Yarim reaksiyalar usuli haqida
Yarim reaksiyalar usuli Elektron balans usulida biz xususiy elektron sxemalari yozishda haqiqatda eritmada mavjud bo‘la olmaydigan...
Nazariy
Elektron balans usuli haqida
Elektron balans usuli Bu usul oksidlovchining qabul qilgan va qaytaruvchining bergan elektronlari soni bir-biriga teng bo‘lishi sh...
Nazariy
Oksidlanish qaytarilish jarayonlari
Ba’zi reaksiyalarda elementlarining oksidlanish darajalari o ‘zgaradi: elektronini bergan elementlar oksidlanadi va aksincha, elek...
Nazariy
Anion bo'yicha gidrolizga uchraydigan moddalar
Anion bo'yicha gidrolizga uchraydigan moddalar Kuchsiz kislota qoldiqlari suvning protonini biriktirib olishida qoldiqning kisloro...
Nazariy
Kation bo'yicha gidrolizga uchraydigan moddalar
Kation bo'yicha gidrolizga uchraydigan moddalar Har qanday metall ioni suvli eritmada gidratlangan bo'ladi. Kationda zaryad zichli...
Nazariy
Gidroliz turlari haqida malumot
Gidroliz turlari Tarkibi jihatdan turli xil (nordon, o'rta yoki asosli) tuzlar suvda eritilganda ularning boshlang'ich tarkib...
Nazariy
Dispers sistemalar va kolloid<strong> eritmalar</strong>
Dispers sistemalar va kolloid eritmalar Eritmalar ikki toifaga bo'linida. Bunday sistemalardan biri chin eritmalar (ko‘p komponent...
Nazariy
Suvning ion ko'paytmasi – pH haqida
Suvning ion ko'paytmasi Suv juda kuchsiz elektrolit bo'lsa ham oz miqdorda dissotsilanadi . Bu jarayon qaytar xususiyatga ega bo'l...
Nazariy
Ion almashinish reaksiyasilar
Elektrolitlar eritmalarida sodir bo'ladigan reaksiyalarda faqat ionlargina qatnashgan holatda hosil bo'lgan modda gaz, cho'kma yok...
Nazariy
Elektrolitik dissotsilanish tushunchasi
Elektrolitik dissotsilanish nazariyasi Suvdagi eritmalari yoki suyuqlanmalari elektr tokini o‘tkazadigan moddalar ( kislota , tuz ...
Nazariy
Eruvchanlik jadvali va formulasi
Eruvchanlik formulasi Moddalarning har qanday erituvchida erish qobiliyatiga eruvchanlik deyiladi. Har bir moddaning o'ziga xos er...
Nazariy
Eruvchanlik tushunchasi haqida
Moddalarning suvda eruvchanligi Moddalarning eritmalarini hosil qilishda qatnashgan miqdoriga qarab ularni to‘yinmagan , to‘yingan...
Nazariy
Eritmalar konsentratsiyasi haqida
Eritmalar Ikki yoki bir necha tarkibiy qismlardan tashkil topgan suyuq yoki qattiq gomogen sistema eritma deb ataladi. Modda...
Nazariy
Og'ir suv formulasi va massasi
Suv molekulasidagi protiy izotoplari o'rniga massasi ikki baravar katta bo'lgan deyteriy izotopi ishtirok etgan suv D 2 O og‘ir su...
Nazariy
Suvning xususiyatlari haqida
Suvning kimyoviy xossalari Suvni elementlardan sintezi 2H 2 + O 2 ⇄ 2H 2 O natijasida katta issiqlik ΔН° 29К = 241,84 k...
Nazariy
Suvning fizik xossalari haqida
Suvning fizik xossalari Suv molekulasida ko'pgina suyuqliklarga xos bo'lgan xossalardan chetlashish (« anomaliya ») hodisasi kuzat...
Nazariy
Suv va uning xossalari haqida
Suvning formulasi Vodorodning oksidi — suv , kislorod va vodorodning eng mustahkam birikmasidir. Uning tarkibida 88,91% kislorod v...
Nazariy
Metall kristall panjara haqida
Metall kristall panjara Metall kristall panjara qattiq holdagi metallar uchun xos bo‘lib, panjara tugunlarida musbat zaryadlangan ...
Nazariy
Kristall panjaralar turlari haqida
Kristall panjaralar turlari Ko‘pchiIik qattiq moddalarning har bir zarrachasi fazoda ma’lum tartibda joylashgan bo‘lib, ularni bir...
Nazariy
Moddalarning agregat holatlari
Moddalarning agregat holatlari Har qanday modda tashqi sharoitga qarab uchta agregat holatda bo‘lishi (gaz, suyuq va qattiq) mumki...
Nazariy
Oksidlanish darajasi jadvali
Oksidlanish darajasi jadvali Ushbu ro'yxat kimyoviy elementlarning barcha ma'lum oksidlanish darajasini keltirilgan. Eng keng tarq...
Nazariy
Elementlarning oksidlanish darajasi
Elementlarning oksidlanish darajasi Bu xususiyat molekula hosil qilgan elementlar uchun muhim bo'ib, uning mohiyati quyidagi ...
Nazariy
Metall bog'lanish haqida malumot
Metall bog'lanish Metallarning tashqi valent qobig'idagi elektronlar soni deyarli 3 tadan ortmaydi va bunday elektronlar atom yadr...
Nazariy
Vodorod bog‘lanish haqida malumot
Vodorod bog‘lanish nima Bunday turdagi bog'lar vodorod atomiga nisbatan NEM qiymati kattaroq bo'lgan elementlar (F, O, N, Cl, S, ...
Nazariy
Ion bog'lanish haqida malumot
Ion bog'lanish Kimyoviy bog‘ni hosil qilayotgan atomlarning NEM lar qiymati bir- biridan keskin farq qiladigan holatda NEM ligi ka...
Nazariy
Donor-akseptor bog'lanish haqida
Donor-akseptor bog'lanish Bir atomning elektron jufti hisobiga hosil bo'adigan ikkinchi tur bog‘lanishning donor-akseptor mexanizm...
Nazariy
Kovalent bog‘lanish haqida
Qutbsiz kovalent bog'lanish Bu turdagi bog'lanish hosil qilishda qatnashgan atomlar orasida valent pog‘onasidagi toq elektronlarn...
Nazariy
Qutbli kovalent bog'anish haqida
Qutbli kovalent bog'anish Qutbsiz kovalent bog‘ hosil qilishda NEM qiymatlari bir-biriga yaqin (Δ X <0,4) bo'lgan elementlargin...
Nazariy
Bog‘ning to‘yinuvchanligi va yo‘naluvchanligi
Bog‘larning to‘yinuvchanligi Atomlarning cheklangan miqdordagi bog'lar hosil qilish xususiyatidir. Elementlar atomlarining valent ...
Nazariy
Bog'lanish energiyasi haqida
Bog'lanish energiyasi Bog'lanish energiyasi — atomlar orasidagi bog'ni uzish uchun talab etiladigan minimal energiya miqdori bilan...
Nazariy
Bog' uzunligi haqida malumot
Bog'lanish uzunligi Bog'lanish uzunligi — ikki yadro oralig'i 1 nanometrlar (nm = 1* 10 ~9 m) bilan o'lchanadi. Ko‘pchilik hollard...
Nazariy
Kimyoviy bog‘lanish haqida
ODDIY VA MURAKKAB MODDALARDA KIMYOVIY BOG'LANISH Molekulalar tarkibidagi zarrachalar orasidagi tortishuv kuchlari kimyoviy bog‘lan...
Nazariy
Gidridlar haqida malumot
Gidridlar formulasi Birikmalarda E—H va E—О bog‘lar xususiyatlari moddalarning kislota-asosli xususiyatlarini tushuntirishda katta...
Nazariy
Elektronga moyillik va elektrmanfiyligi haqida
Elektronga moyillik Elektronga moyillik ( E ) — neytral holdagi atomga elektron birikishi natijasida ajralib chiqadigan energiya m...
Nazariy
Atom radiusi va ionlanish energiya
Atom radiusi Atomlarning radiusi davriy sistemada bosh gruppacha elementlari atomlari uchun yuqoridan pastga tushish tartibida kat...
Nazariy
Elementlarning fizik xossalari va davriy sistema
Elementlarning fizik xossalari va davriy sistema Davriy sistemadagi elementlar, birinchi galda, metall va metallmaslarga bo‘linadi...
Nazariy
Elementlar valentligi va davriy sistema
Elementlar valentligi va davriy sistema Bosh gruppacha elementlarining tashqi pog‘onasidagi elektronlar soni ularning gruppa tarti...
Nazariy
Davriy sistemaning tuzilishi haqida
Davriy sistemaning tuzilishi D. I. Mendeleyev xossalari o‘xshash elementlarni gruppalarga , xossalari tipik metalldan to tipik met...
Nazariy
Davriy qonun va davriy sistemaning ahamiyati
Davriy qonun Hozirgi vaqtda ba’zi xossalari o‘rganilgan va IUPAC qabul qilgan elementlarning soni 118 ta(2016), lekin ularni izchi...
Nazariy
Gund qoidasi haqida
Gund qoidasi nima? Gund qoidasiga binoan atomda elektron spinlar yig‘indisi maksimal qiymatga ega bo ‘Igan holatda atom energetik ...
Nazariy
Klechkovskiy qoidasi haqida
Klechkovskiy qoidasi Energetik pog‘onachalarning elektronlar bilan to‘lib borish tartibi bosh va orbital kvant sonlar yig‘indisi o...
Nazariy
Pauli prinsipi haqida
Pauli prinsipi Pauli prinsipiga binoan atomda to‘rtala kvant soni bir xil bo‘lgan ikkita elektron bo'lishi mumkin emas. Har bir at...
Nazariy
Kvant sonlar haqida
To'lqin funksiyasining qabul qiladigan qiymatlarini cheklovchi to‘rtta kattalik kvant sonlar deb yuritiladi. Bu sonlar vositasida ...
Nazariy
Atom elektron pog'onalarning tuzilishi
Mikrozarrachalarning ba’zi xususiyatlari Atom tuzilish nazariyasi kvant (to'lqin) mexanikasi qonuniyatlariga asoslangan. Unda ener...
Nazariy
Atom yadrosining tuzilishi haqida
Atom yadrosining tuzilishi Yadro tarkibini tashkil etuvchi neytron va protonlar yadro kuchlari hisobiga o'zaro mustahkam bog'langa...
Nazariy
Izotoplar. Izobarlar. Izotonlar haqida
Izotoplar nima XX asming boshlarida kimyo va fizika fanlari ning rivojlanishi natijasida ayni bir elementning yadro zaryadlari bir...
Nazariy
Atom yadrosining tarkibi haqida
Proton va neytronning massasi Hozirgi zamon tushunchalariga binoan musbat zaryadli yadro neytronlar (n) va musbat zaryadli protonl...
Nazariy
Kimyoviy formulalar haqida
Kimyoviy formulalar Kimyoviy moddalarning xossalarini tavsiflash maqsadida ularning for mulalaridan keng foydalaniladi. Kimyoda ko...
Nazariy
Moddalar tarkibining doimiylik qonuni
Moddalar tarkibining doimiylik qonuni Ilmiy izlanishlarda kimyoviy moddalarni ularning tuzilishiga ko'ra, molekular va nomolekular...
Nazariy
Kimyo fanining asosiy qonunlari
Kimyo o'lchovga asoslangan fan bo'lganligi sababli, eksperimental natijalarni o'lchash va izohlash uning asosiy qonuniyatlarining ...
Nazariy
Kimyoviy bogʻlanish turlar
Kimyoviy bogʻlanish haqidagi ta’limot - hozirgi zamonning asosiy masalasidir. Bu ta’limotni bilmay turib kimyoviy birikmalarning t...
Nazariy
Ion almashinish reaksiyasi turlari
Elektolit eritmalarda sodir boʻladigan barcha reaksiyalar ionlar orasidagi reaksiyalar hisoblanadi, tenglamalari esa ionli tenglam...
Nazariy
Elektrolitik dissotsiyalanish nazariyasi
Turmushda biz toza suvni hech uchratmaymiz. Tabiiy suvlarning hammasi eritmalardan iborat. Toza shisha ustiga bir tomchi vodoprovo...
Nazariy
Fizik kimyo fani haqida malumot
Fizik kimyo - fizika va kimyo bilan bog'liq barcha umumiy qonunlarni o'rganadi. Kimyo va fizikaning nazariy va eksperimental usull...
Birikmalar, Nazariy
Suvning qattiqligi va uni yumshatish usullari
Suv barcha tirik organizmlar, jumladan inson hayoti uchun eng zarur modda hisoblanadi. Tabiiy suvda har doim har xil tuzlar erigan...
Nazariy
Faradey qonuni haqida
Oʻtgan asrning 30-yillarida ingliz olimi M.Faradey eritmadan oʻtgan elektr miqdori, ya’ni kationlarning qabul qilgan elektronlari ...
Nazariy
Elektroliz haqida tushuncha
Elektroliz tushunchasi. Eritma va suyuqlanmalarning elektrolizi Elektrolit eritmasidan yoki suyultirilgan elektrolitdan elektr tok...
Birikmalar, Nazariy
Mеtallarning korroziyasi
Mеtallarning аtrof-muhit ta’sirida yemirilishi korroziyalanish deyiladi. Bu jarayon oksidlanish-qaytarilish jarayonini oʻz ichiga ...
Nazariy
Mеtallarning fizik va kimyoviy xossalari
Metallarning ishlatilinishi Mеtallarning fizik xossalari. Оdatdagi sharoitda simob va fransiydan tashqari barcha metallar qattiq, ...
Nazariy
Metallar haqida malumot
Davriy sistemadagi 118 ta elementdan 97 tasi metal hisoblanadi. Ularga 1,2,3-guruhdagi barcha elementlar ( vodorod va bordan tashq...
Nazariy
Solishtirma issiqlik sig'imi haqida
Jismning issiqlik sig‘imi deb, shu jism haroratini bir darajaga ko‘tarish uchun unga berish lozim bo‘lgan issiqlik miqdoriga aytil...
Nazariy
Radioaktivlik haqida
Radioaktivlik yoki yadroviy parchalanish, yadro, zarrachalar yoki elektromagnit nurlanish yoki o'z-o'zidan parchalanish natijasida...
Nazariy
Nodir gazlar haqida
Davriy jadvaldagi faqat bitta guruh to‘laligicha gazlardan tashkil topgan guruh sanaladi. 18-guruhni tashkil qiluvchi ushbu gazlar...
Nazariy
Inert gazlar haqida
Inert gazlar tabiiy ravishda uchraydigan gazlardir. Atrofimiz inert gazlar bilan o'ralgan. Biz nafas olayotgan havo...
Nazariy
Kislotalar haqida
Kislotalar – tabiatda tabiiy holda uchraydi va sun'iy ravishda ham ishlab chiqarilishi mumkin, foydalanishi juda keng tarqalgan mo...
Nazariy
Oddiy moddalar haqida
Oddiy moddalar - bu murakkab moddalardan farqli o'laroq, faqat bitta kimyoviy element atomlaridan iborat bo'ladi. 400 dan or...
Nazariy
Ishqoriy metallar – ishqorlar
Ishqoriy metallar haqida malumot Ishqoriy metallar — bu kimyoviy elementlar davriy jadvalining 1-guruhi elementlari ( eski tasnifg...
Nazariy
Oksidlanish darajasi
Oksidlanish darajasi haqida malumot Oksidlanish darajasi (oksidlanish soni) oksidlanish, qaytarish va redoks reaktsiyalarini qayd ...
Nazariy
Galogenlar – Ftor, Xlor, Yod, Brom, Astat
Galogenlar (yunoncha ἁλός - "tuz" va γένóς - "tug'ilish"), D. I. Mendeleyevning kimyoviy elementlarining davriy jadvalining 17 - g...
Nazariy
Atom massasi – nisbiy atom massa va nisbiy molekular massa
Atom massasi – atom o'girligini o'lchaydigan kattalik bo'lib, SI o'lchov birligida uni kilogrammda qobul qilingan. Odatda uni mass...
Nazariy
Elektrmanfiylik haqida malumot
Elektrmanfiylik haqida malumot Elektrmanfiylik (x) (nisbiy elektrmanfiylik) — atomning asosiy kimyoviy poydevori, molekulada atomn...
Nazariy
Zichlik haqida tushunchalar
Zichlik haqida tushunchalar Zichlik - bu massaning tanadagi egallagan hajmga nisbati sifatida tavsiflangan fizik katta...
Nazariy
Ion radiusi
Ion radiusi, r ion , ion kristall strukturali bir atomli ionning radiusni ifodalaydi. Na atomlar, na ionlar keskin chegaralarga eg...
Nazariy
Kovalent radius
Kimyada kovalent radius -bu elementning atom yadrolari orasidagi kovalent bog'lanishni hosil qiluvchi "yarim" masofa. Kovalent rad...
Nazariy
Atom radiusi
Atom radiusi Atomning radiusi - bu atom yadrosi va ushbu atomning elektron qatlamidagi elektronlarning barqaror orbitalari orasida...