📅 Kimyo va ilm-fan portali
ChemInfo.uz

Kimyo haqida blog

Kovalent radius

Kovalent radius

Kimyada kovalent radius-bu elementning atom yadrolari orasidagi kovalent bog'lanishni hosil qiluvchi "yarim" masofa. Kovalent radiusning qiymati oddiy moddaning kristalidagi eng qisqa atomlararo masofaning yarmiga teng qabul qilinadi. Boshqacha qilib aytadigan bo'lsak, agar biz kovalent bog'langan kristall hosil qiluvchi element atomlarini X bilan belgilasak, u holda galogenlar uchun kovalent radius X2 molekulasida bog'lanish uzunligining yarmi, oltingugurt va selen uchun – X8 dagi bog'lanish uzunligining yarmi, uglerod va kremniy uchun esa olmos va kremniy kristallaridagi eng qisqa atomlararo masofaning yarmiga teng deb qabul qilinadi.

Kovalenti radius yadro yaqinidagi elektron zichligi taqsimotini tavsiflaydi va elektron zichligi taqsimotining boshqa xususiyatlariga yaqin (Van der Vaals radiusi, vodorod atomi uchun Bor radiusi va boshqalar).
Kovalent radiuslarning yig'indisi ikkita atom orasidagi kovalent bog'lanish uzunligiga teng bo'lishi kerak, R (AB) = R (A) + R (B).

Kovalent radius jadvali

Jadvaldagi qiymatlar Kembrij strukturaviy ma'lumotlar bazasidan olingan eksperimental ravishda 228000 dan ortiq uzunlikdagi statistik tahlilga asoslangan. Qavsdagi raqamlar oxirgi muhim raqamning birlikdagi taxminiy standart og'ishidir. Ushbu moslik uglerod, azot va kislorodning kovalent radiusi uchun oldindan belgilangan qiymatlarga bog'liq.

Pikometrlarda kovalent radiuslari

H He
1 2
31(5) 28
LiBe BCNOFNe
34 5678910
128(7)96(3) 84(3)sp3 76(1)sp2 73(2)sp  69(1)71(1)66(2)57(3)58
NaMg AlSiPSClAr
1112 131415161718
166(9)141(7) 121(4)111(2)107(3)105(3)102(4)106(10)
KCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr
192021222324252627282930313233343536
203(12)176(10)170(7)160(8)153(8)139(5)l.s. 139(5)h.s. 161(8)l.s. 132(3)h.s. 152(6)l.s. 126(3)h.s. 150(7)124(4)132(4)122(4)122(3)120(4)119(4)120(4)120(3)116(4)
RbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXe
373839404142434445464748495051525354
220(9)195(10)190(7)175(7)164(6)154(5)147(7)146(7)142(7)139(6)145(5)144(9)142(5)139(4)139(5)138(4)139(3)140(9)
CsBaLaLuHfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn
5556 71727374757677787980818283848586
244(11)215(11) 187(8)175(10)170(8)162(7)151(7)144(4)141(6)136(5)136(6)132(5)145(7)146(5)148(4)140(4)150150
FrRaAc
8788 
260221(2) 
 
 LaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYb
 5758596061626364656667686970
 207(8)204(9)203(7)201(6)199198(8)198(6)196(6)194(5)192(7)192(7)189(6)190(10)187(8)
 AcThPaUNpPuAmCm
 8990919293949596
 215206(6)200196(7)190(1)187(1)180(6)169(3)

🏷️ Teglar: #atom radiusi #haqida malumot #Kovalent radius #kovalent radiusi #radius haqida #uzbek tilida #uzbekiston #Атомный радиус