Vodorod sulfid haqida

Vodorod sulfidi ( digidrosulfid) shirin ta'mga ega  rangsiz gaz bo'lib, chirigan tuxumning (chirigan go'sht) xarakterli yoqimsiz hidiga ega. Vodorod va oltingugurtning  kimyoviy birikmasi bo'lib, kimyoviy formulasi - H ₂S. Uni 1796 yilda C. Louis Berthallet tomonidan aniqlangan. Suvda yomon eriydi, etanolda yaxshi eriydi . Yuqori konsentratsiyalarda zaharli. Yonuvchan. Tarkibida 4,5-45,5% vodorod sulfidi bor havo portlovchi hisoblanadi. Kimyo sanoatida ma'lum birikmalarni sintez qilish, elementar oltingugurt ishlab chiqarish, sulfat kislota, sulfidlar ishlatiladi. Vodorod sulfidi dorivor maqsadlarda ham qo'llaniladi, masalan, vodorod sulfidi vannalarida.

vodorod sulfidi
Umumiy
Tizimli  nom	vodorod sulfidi
An'anaviy ismlar	Digidrogen monosulfidi Digidrogen sulfidi Kanalizatsiya gazi
Kimyo. formula	H2S
Fizik xususiyatlar
Holati	gaz
Molyar massa	34,082 g/ mol
Zichlik	1,5206 (n.o.) g/litr
Ionizatsiya energiyasi	10,46 ± 0,01 eV
Issiqlik xususiyatlari
Harorat
•  erish	-82,30 °C
•  qaynash	-60,28 ° S
Portlash chegaralari	4 ± 1 vol.%
uch nuqtasi	187,61 K (-85,54 °C), 0,0232 MPa
Kritik nuqta	373,6 (100,45 °C), 9,007 MPa, 67,4 sm³/mol
Bug' bosimi	17,6 ± 0,1 atm
Kimyoviy xossalari
Kislota dissotsilanish konstantasi	6,89, 19±2
Eruvchanlik
• suvda	0,025 (40°C)
Identifikatorlar
Reg. CAS raqami	7783-06-4
PubChem	402
Reg. EINECS raqami	231-977-3
TABASS	-
InChI	-
RTECS	MX1225000
CHEBI	16136
BMT raqami	1053
ChemSpider	391
Xavfsizlik
LD 50	713 ppm (kalamush, 1 soat)  673 ppm (sichqoncha, 1 soat)  634 ppm (sichqoncha, 1 soat)  444 ppm (kalamush, 4 soat)  600 ppm (odam, 30 min) 800 ppm (inson, 5 min.)
Toksiklik	Yuqori zaharli, SDYAV
ECB belgilari

Kimyoviy xossalari

Suyuq vodorod sulfidining ichki ionlanishi juda kichik.

Vodorod sulfidi suvda oz eriydi, H₂S ning suvli eritmasi juda kuchsiz kislotadir:

H₂S → HS^- + H⁺ K_a = 6,9⋅10⁻⁷ ; pK_a = 6,89.

Ishqorlar bilan reaksiyaga kirishadi:

H₂S + 2NaOH → Na₂S + 2H₂O (o'rtacha tuz, ortiqcha NaOH bilan)

H₂S + NaOH → NaHS + H₂O (nordon tuzi, 1:1 nisbatda)

Havoda  ko'k olov hosil qilib yonadi:

kislorod etishmaydigan sharoitda:

Olinishi

Suyultirilgan kislotalarning sulfidlar bilan o'zaro ta'siri:

FeS + 2HCI → FeCl₂ + H₂S ↑

Alyuminiy sulfidning suv bilan o'zaro ta'siri (bu reaktsiya hosil bo'lgan vodorod sulfidining tozaligi bilan ajralib turadi ):